Dış yarıçapta aşırı et incelmesi görüldüğünde ekstrados bölgesindeki eksenel çekme gerilmesi sınır değerleri aşmaktadır. Müşteri büküm girişinde kırışık veya yırtılma bildirince bakılan ilk yerlerden biri baskı kalıbı ile büküm kalıbı arasındaki kuvvet dengesidir. Malzeme büküm zonuna girerken radyal akış direnciyle karşılaşır ve bu direnç doğru ayarlanmadığında dış yüzeyde lokal incelmeler başlar.
Ekstrados Bölgesinde Çekme Gerilmesinin Mekaniği
Boru eğrisinin dış kısmı büküm sırasında uzamaya zorlanır. Bu uzama, malzemenin akma sınırını geçtiğinde et kalınlığında azalma meydana getirir. Çoğu setup’ta malzemenin kalıp oluğuna tam oturmaması veya eksenel itme kuvvetinin yetersiz kalması gerilmeyi tek bir noktada toplar. DuralBend Griffin serisi gibi CNC sistemlerde bu gerilmenin kontrolü, eksen hareketlerinin senkronizasyonu ile sağlanır.
Baskı Kalıbı Yardımı ile Malzeme Beslemesi
Baskı kalıbı yardımı, malzemenin büküm kalıbına doğru itilmesini sağlayarak dış taraftaki aşırı gerilmeyi azaltabilir. İtme kuvveti boru ile eşzamanlı kalmalıdır. Kuvvet yetersiz kalırsa çekme gerilmesi artar, fazla olursa yığılma ve iç yarıçapta dalgalanma oluşabilir. Doğru parametreler malzeme kalitesine ve et kalınlığına göre değişiklik gösterir.
Sürtünme, Yağlama ve Takım Teması
Yüzey sürtünmesi gerilme dağılımını doğrudan etkiler. Yetersiz yağlama veya yanlış viskozite, kalıp ile boru arasında yapışmaya neden olarak ekstrados üzerindeki yükü artırır. Takım yüzeylerinin temizliği ve periyodik kontrolü sürtünme katsayısını kararlı tutar. EOS gibi tam elektrikli sistemlerde tork geri bildirimi bu sürtünme değişimlerini anlık olarak izlemeye imkan tanır.
Servis Gözlemleri ve Proses Ayarları
Saha kontrollerinde baskı kalıbı baskı kuvvetinin büküm başlangıcında devreye girip girmediği incelenir. Geciken veya erken kesilen itme hareketleri kesit geometrisini bozar. En doğru sonuç için STEP formatında 3D çizim, malzeme cinsi, et kalınlığı, merkez yarıçapı ve yıllık adet bilgileri ile takım değerlendirmesi yapılmalıdır.
Sık sorulanlar
Baskı kalıbı yardımı dış yarıçap incelmesini tamamen engeller mi?
Tamamen engellemez ancak eksenel gerilmeyi dengeleyerek incelme oranını kabul edilebilir seviyelere düşürebilir.
Baskı kuvveti fazla gelirse ne olur?
Malzeme büküm bölgesine yığılır ve iç yarıçapta kırışıklık veya dalgalanma oluşur.