Boru Bükmede Ekstrados İncelmesi ve Takım Baskı Ayarları

İnce etli bir boruyu dar bir yarıçapta büktüğünüzde, dış yarıçap hattında meydana gelen malzeme incelmesi (ekstrados çekmesi) tek bir parametreye bağlı değildir. Dış yarıçap incelmesi esas olarak ekstrados çekme gerilmesidir; ancak bu gerilmenin kontrolü malafa, yağlama kalitesi, baskı kalıbı yardımı ve çekme zamanlamasının ortak mekanik davranışı ile sağlanır. Müşteri büküm girişinde kırışık veya aşırı incelme bildirdiğinde sahada bakılan ilk yerlerden biri bu dengedir.

Dış Yarıçap İncelmesi ve Kesit Deformasyon Mekanizmaları

Büküm sırasında borunun dış duvarı çekme gerilmesine maruz kalırken iç duvarı yığılma yaşar. Malzeme akış hızı dengelenmediğinde dış çeperde et kalınlığı hızla düşer. Bu durum sadece malafanın varlığıyla çözülemez. Malafa iç desteği sağlarken, dış çeperdeki gerilmeyi azaltmak için malafa ucunun konumu, borunun malzeme kalitesi ve et kalınlığına göre hassasiyetle ayarlanmalıdır. Birçok rotary-draw uygulamasında malafa ucu teğet çizgisinin biraz ilerisinde, yay içine bakacak şekilde konumlandırılır; aksi takdirde geride kalan malafa ucu ovaliteyi artırabilir.

Baskı Kalıbı Yardımı ve Malafa Konumunun Ayarlanması

Baskı kalıbı yardımı, büküm sırasında malzemeyi büküm kalıbına doğru besleyerek dış taraftaki aşırı çekme gerilmesini hafifletir. Destek kuvveti yetersiz kalırsa ekstrados bölgesinde incelme ve nihayetinde yırtılma riski artar. Griffin CNC boru bükme makinesi serisinde bu eksensel hareketler ETU yazılımı üzerinden hassas bir şekilde koordine edilir. Malafa çekme zamanı ise büküm açısına ve şekillendirme zonundaki iç desteğin süresine doğrudan bağlıdır. Malafanın çok erken çekilmesi iç destek kaybına yol açarken, geç çekilmesi ise sürtünmeyi ve iç yüzey izlerini artırır.

Servis Kontrolü ve Saha Gözlemleri

Atölyede yapılan kontrollerde, dış çeperdeki incelmenin sınır değerleri aşması durumunda hidraulik basınçlar, sıkma çenesi tutuşu ve yağlama filminin sürekliliği birlikte incelenir. Yağlama filminin kırılması, sürtünmeyi artırarak çekme gerilmesini yerel olarak yükseltir. Benzer şekilde, baskı kalıbı ileri itme kuvvetinin boru besleme hızıyla senkronize olmaması, malzemenin kalıp oluğuna yığılmasına veya aksine aşırı gerilmesine neden olur.

Doğru Takım ve Veri Akışı

Proses kararlılığı için mekanik ayarlar kadar ilk veri girdileri de önemlidir. EOS tam elektrikli boru bükme makinesi gibi hassas sistemlerde en iyi sonuç, doğru takım geometrisiyle elde edilir. Numune veya seri üretim öncesi STEP çizimi, malzeme cinsi, et kalınlığı, merkezî yarıçap (CLR) ve yıllık adet bilgileri paylaşılmalıdır.