Boru bükme sırasında sıkma çenesi kayması, malzemenin büküm ekseni boyunca doğrusal konumunu kaybetmesiyle kendini gösterir. Müşteri büküm girişinde kayma veya yüzey izi bildirdiğinde bakılan ilk yerlerden biri sıkma çenesi ile boru arasındaki temas yüzeyidir. Bu durum tek bir nedene bağlı değildir; hidrolik sıkma basıncı, çene boyu ve malzemenin akma sınırındaki değişimler süreci doğrudan etkiler.
Sıkma Çenesi Boyu ve Yüzey Tutunma Mekaniği
Kısa sıkma çenesi, büküm anında oluşan eksenel çekme gerilmesini karşılayamaz ve boru geriye doğru kaymaya başlar. Çene boyu, boru çapının belirli bir katı altında kaldığında yüzey bascı artar ve bu durum malzemeninezilmesine yol açabilir. Çenenin iç radüsü boru dış çapıyla tam uyumlu olmalıdır. Tolerans dışı imal edilen çeneler, temas yüzeyini daraltarak yerel kaymalara zemin hazırlar.
Hidrolik Sıkma Basıncı ve Basınç Regülasyonu
Sıkma silindirine gelen hidrolik basıncın yetersiz kalması, büküm momenti binişirken çenenin açılmasına neden olur. Diğer taraftan, aşırı basınç ince etli profillerde içe doğru çökme yaratır. Oransal valf kullanan sistemlerde basınç profili büküm açısına göre optimize edilir. DuralBend Griffin serisi gibi çok eksenli sistemlerde, sıkma basıncı programlanarak her kademede malzemenin kayması engellenir.
Sürtünme Katsayısı ve Yağ Kalıntısı Etkisi
Çene yüzeyinde kalan işleme yağları veya koruycu kimyasallar sürtünme katsayısını düşürerek kayma eğilimini artırır. Çene ağızlarının temiz tutulması ve uygun sertlikte malzeme seçimi bu riski azaltır. Sertleştirilmiş çeneler aşınmaya karşı direnç gösterse de, yanlış malzeme eşleşmesinde boru yüzeyinde çizik oluşturabilir.
Servis Kontrol Listesi
Saha kontrollerinde kayma sorunu yaşandığında şu adımlar izlenir: Çene boyu ve temas yüzeyi kontrol edilir, hidrolik basınç değerleri manometre ile doğrulanır, yağ kalıntıları temizlenir. Üretim analizi için STEP çizim, malzeme cinsi, et kalınlığı ve büküm yarıçapı bilgileri paylaşılmalıdır.
Sık sorulanlar
Sıkma çenesi neden kayma yapar?
Yetersiz çene boyu, düşük hidrolik sıkma basıncı veya temas yüzeyindeki yağ kalıntıları kaymaya neden olur.
Çene basıncı boru çapını nasıl etkiler?
Aşırı basınç ince etli borularda çökmeye yol açarken, düşük basınç büküm esnasında borunun geriye kaymasına sebep olur.